GÜVENİLİR GIDA
Güvenilir gıda dediğimiz şey her türlü bozulma ve bulaşmaya yol açan etkenlerden arındırılmış ve tüketime uygun hale getirilmiş gıdadır. Bu gıdalar sağlık açısından bir sakınca oluşturmayan ve besin değerini kaybetmemiş gıdalardır. Güvenli gıdayı doğru ayırt edebilmek için bazı riskler önce tanınmalıdır. Bu riskler, fiziksel, kimyasal ve mikrobiyolojik risklerdir. Fiziksel riskler; gıda maddelerinde bulunması istenmeyen (taş, toprak, metal, cam, kemik, tahta, saç vb.) yabancı maddelerin bulunmasıdır. Kimyasal riskler ise; hayvancılıkta ve bitkisel üretimde verimi arttırmak için bilinçsiz kullanılan veteriner ve zirai ilaç kalıntıları, deterjan kalıntıları, çevresel kaynaklardan bulaşabilen ağır metaller ve uygunsuz kullanılan katkılar şeklinde sıralanabilir. Mikrobiyolojik riskler ise; gıdalarda (bakteri, küf, virüs, parazit gibi) mikroorganizmaların ve onların bırakmış oldukları birtakım zehirli maddelerin bulunmasıdır. Bir gıda maddesi, öncelikli olarak bu üç temel riskten uzak olmalıdır. Eğer bu üç temel riski bulundurursa çok ciddi hastalıklara, zehirlenmelere ve hatta ölümlere bile sebebiyet verebilir. Dünyada her yıl, büyük çoğunluğunu çocukların oluşturduğu, yaklaşık 2,2 milyon kişinin gıda kaynaklı hastalıklar nedeniyle yaşamını yitirdiği bilinmektedir. Öte yandan gelişmiş ülkelerde her yıl nüfusun yaklaşık %30'u gıda kaynaklı hastalıklara yakalandığı rapor edilirken henüz gelişmekte olan ve az gelişmiş ülkelerde ise bu tablo çok daha ciddidir. Ülkemizde Sağlık Bakanlığı'nın gıda işletmeleri ile ilgili olarak yayımladığı rapora göre su ve gıdalardan bulaşan hastalıklar arasında tifo, amipli dizanteri, hepatit A ,bakteriyel dizanteri, paratifo gibi hastalıklar yaygındır. Bu hastalıklardan kurtulmanın ya da aza indirmenin yolu ise başta temizlikten geçmektedir. Temiz su ve temiz malzemeler kullanmak çok önemlidir. Bu yüzden hijyen şartlarını bilmediğimiz fast food ürünleri en güvenilmez gıdalar arasındadır. Sadece hijyen olarak değil besleyici yönünden de güvenilmez olan fast food ürünleri bağışıklık sistemi yetersizliğine, kalp-damar hastalıkları ve katarakt riskinin artmasına yol açmaktadır. Ama en başta obezite kapımızı çalmaktadır. Bunları bile bile hâlâ fast food tüketimine devam etmek hem sağlığımızı hem de paramızı elimizden alacaktır. Güvenli gıda hayatımızda çok önemlidir ama aynı zamanda bunlara ulaşırken nelere dikkat edeceğimizde oldukça önemlidir. Tüketici güvenli gıdaya ulaşırken olabildiğince doğal veya fazla katkı içermeyen taze yiyeceklere yönelmelidir, güvenilir satış yerlerini ve güvenilir firmaları tercih etmelidir, açıkta satılan, etiketsiz, ruhsatsız ürünlere rağbet etmemelidir, ambalajlı bir ürün de olsa içeriğin, beslenme değerlerinin, katkı maddelerinin, ruhsat tarihi, üretim ve son kullanma tarihlerinin yazılı olup olmadığını kontrol etmelidir, etiketi tahrip olmuş, okunmayan ürünleri satın almamalıdır, ambalajın kırılmamış, bozulmamış, bombeleşmemiş olmasına dikkat etmelidir, özellikle meyve ve sebzeleri mevsiminde tüketmeli, suni doğa ortamında yetiştirilen sera ürünlerinden uzak durmalıdır, ayrıca gıda ürünü ile ilgili yaşanacak herhangi bir sorundan dolayı hak talep edebilmek adına alışveriş sırasında satın alım belgesini belli bir süre saklamalıdır. Bunlara uyulduğu takdirde güvenli ve sağlıklı yaşam bizi bekler.
Ela Ecem TOPAL
Yorumlar